Czym jest terapia par?
I jak pomaga odbudować relację, gdy utknęła w kryzysie

Terapia par to forma psychoterapii, w której pracuje się z dwiema osobami będącymi w związku (romantycznym lub innym bliskim, np. współrodzicielskim), aby poprawić jakość relacji, komunikację i radzenie sobie z konfliktami. Jej celem nie jest „rozstrzyganie, kto ma rację”, lecz pomoc w zrozumieniu, co dzieje się między partnerami, jakie mechanizmy podtrzymują trudności i jak można budować bardziej bezpieczną, wspierającą więź.

Współczesna terapia par jest podejściem integracyjnym - łączy różne nurty terapeutyczne, w zależności od potrzeb pary. Ja w swojej pracy  korzystam przede wszystkim z narzędzi terapii poznawczo-behawioralnej (CBT), terapii schematów, DBT oraz ACT.

Kiedy warto rozważyć terapię par?

Terapia par jest pomocna m.in. gdy:

• rozmowy szybko przeradzają się w kłótnie albo w wycofanie i ciszę,
• jedna lub obie osoby czują się niezrozumiane, samotne w relacji lub nieważne,
• pojawiła się zdrada, utrata zaufania, poważny kryzys,
  są trudności w sferze bliskości, seksualności lub rodzicielstwa,
• para utknęła w powtarzającym się schemacie konfliktów („ciągle to samo, tylko w innej formie”).
• Nie trzeba czekać na „katastrofę” - terapia par może być także formą dbania o relację i jej rozwój - jeśli widzimy, że są sfery, które utrudniają nam wspólne życie.

Jak wygląda praca w terapii par?

1. Perspektywa CBT - praca nad komunikacją i wzorcami zachowań
Terapia poznawczo-behawioralna pomaga parze zauważyć:
jakie myśli  interpretacje i przekonania pojawiają się w sytuacjach konfliktowych i jakie reakcje behawioralne podtrzymują problem (atak, wycofanie, krytyka, unikanie).
Para uczy się:
rozpoznawać błędne koła w relacji,
komunikować potrzeby w sposób jasny i bezpieczny,
reagować bardziej elastycznie zamiast automatycznie.
CBT uczy narzędzi „do użycia tu i teraz”.

2. Terapia schematów - dlaczego to aż tak boli?

Terapia schematów pomaga zrozumieć, dlaczego pewne sytuacje w relacji wywołują nieproporcjonalnie silne emocje. Często dlatego, że uruchamiają się tzw. schematy - głęboko zakorzenione przekonania i wzorce z dzieciństwa, np.:
„Zostanę porzucony”
„Nie jestem wystarczający”
„Muszę zasłużyć na miłość”
„Moje potrzeby są nieważne”
Partnerzy nie tylko reagują na siebie nawzajem, ale także na swoje dawne zranienia. W terapii uczą się:
rozpoznawać swoje tryby emocjonalne (np. zranione dziecko, rozłoszczony obrońca, unikający obrońca), reagować na siebie z większą empatią, budować więcej bezpieczeństwa i współczucia w relacji.

3. DBT — regulacja emocji i zatrzymywanie eskalacji

DBT wnosi do terapii par szczególnie ważne elementy:

• umiejętność regulacji silnych emocji,
• tolerancję dyskomfortu w trudnych rozmowach,
• uważność na siebie i drugą osobę,
• stawianie granic bez agresji i bez ucieczki.

Dzięki temu para uczy się, jak pozostać w kontakcie nawet wtedy, gdy jest trudno, zamiast wchodzić w destrukcyjne spirale konfliktu lub wycofania.

4. ACT — wspólne wartości i kierunek relacji

ACT pomaga parze odpowiedzieć na pytania:
Kim chcemy być dla siebie nawzajem?
Jaką relację chcemy budować - nawet jeśli nie da się uniknąć bólu, różnic i trudnych emocji?

Para uczy się:

• robić miejsce na trudne emocje zamiast z nimi walczyć,
• nie pozwalać, by lęk, złość czy wstyd całkowicie sterowały zachowaniem,
• kierować się wartościami (np. bliskość, szacunek, uczciwość, troska), nawet w trudnych momentach.

Co daje terapia par?
Terapia par nie polega na naprawianiu jednej osoby ani na „wymierzaniu sprawiedliwości”. Jej celem jest:
zrozumienie siebie i partnera na głębszym poziomie,
nauczenie się nowych sposobów bycia w relacji,
odbudowanie poczucia bezpieczeństwa, bliskości i zaufania,
a czasem - podjęcie bardziej świadomej decyzji o dalszym kierunku związku.

Podsumowując:
Terapia par to bezpieczna przestrzeń, w której można zobaczyć, co naprawdę dzieje się pod powierzchnią konfliktów i jak budować relację bardziej opartą na zrozumieniu, empatii i współpracy. Łącząc podejścia CBT, terapii schematów, DBT i ACT, pracuję zarówno na poziomie zachowań, emocji, głębokich wzorców, jak i wartości, które nadają relacji sens.
Jeśli czujesz, że w Twojej relacji jest więcej bólu niż bliskości - terapia par może być ważnym krokiem w stronę zmiany.